Dary „Froebla” cz. 1

W drugim tomie pism Froebla pt. „Pedagogik des Kindergartens“ znajdują się artykuły, dotyczące praktyki ogródków dziecięcych. Tutaj, tak samo jak i w „Menschen-erziehung”, spotykamy przeważnie myśli luźne, bezładne i powtarzające się tu i ówdzie. Próby ich rozwinięcia najczęściej zaciemniają tylko, a niekiedy wprost każą głębokość i celność założeń podstawowych. Wielkie serce i genialne poczucie prawdy kierowały tym człowiekiem, ale rozum jego błąkał się. Brakowało mu ścisłych danych naukowych. Drugą, jak sądzimy, przyczyną owych błędów był, jeśli tak powiedzieć wolno, grzech dziejowy czyli niemożność całkowitego wyzwolenia się z tradycyjnej formy z jaką się mimo woli zżywamy. Namiętnie potępiając rutynę, Froebel sam ukazuje się nam jako rutynista w pewnych wskazówkach praktycznych. Ale własne jego zboczenia od myśli przewodniej – to tylko drobne grzeszki w porównaniu z zaleceniami i wskazówkami popularyzatorów, których wykładem kierują się „ogródki dziecięce” i na których podstawie krytyka oceniała i dotąd ocenia Froebla. „W przeddzień roku nowego – pisze – myśl ludzka zwraca się mimo woli ku niedawnej przeszłości, ku rzeczom świeżo przeżytym, spoglądając jednocześnie w najbliższą przyszłość nieznaną. W pamięci zmartwychwstaje cała działalność minionego okresu, następuje ogólny obrachunek jej nabytków dodatnich i ujemnych.